• 25.01.2021.

Zašto se kaže: Prvi mačići se u vodu bacaju

Vrlo često čujemo izreku: “Prvi mačići se u vodu bacaju.” Znate li kako je nastala?

 Zašto se kaže: Prvi mačići se u vodu bacaju

Ako ste se ikad zapitali šta znači izreka “Prvi mačići se u vodu bacaju”, odgovor možemo potražiti u radu Ivane S. Bašić, objavljenom u Glasniku Etnografskog instituta SANU.

U slovenskom folkloru mačka je u vezi sa ženskim figurama, kao i sa obredima plodnosti i običajima vezanim za žrtvovanje prvorođenih. Ova izreka bi stoga mogla biti trag nekog davno zaboravljenog obreda. Mačka ima važnu ulogu u vjerovanjima raznih naroda, smatra se božanstvom višeg reda, a vezuje se i za zaštitnice plodnosti i materinstva, prenosi glas-javnosti.rs.

U drevnom Egiptu mačka se vezuje za boginju Bast ili Bastet – boginju sa glavom mačke koja je bila zaštitnica plodnosti, majčinstva i ognjišta. U Indiji je to boginja Šasti, a u nordijskoj mitologiji – boginja Freja. Pošto nema neposrednih podataka, na osnovu folklornih i jezičkih podataka, u slovenskoj mitologiji mačka ima izrazito žensku simboliku. Imala je ulogu žrtvene životinje, pa poreklo izraza “Prebiti kao mačku” ili “Vući se kao prebijena mačka” mogu se lako objasniti.

Mačka je istovremeno bila i zastrašujuća figura poput grčke boginje Hekate. Nastanak izreke “Prvi se mačići u vodu bacaju” stoga se može objasniti obredom plodnosti u kome se prvi okot žrtvovao boginji kako bi se osigurala buduća plodnost.